Các bộ phim hoạt hình do Kyoto Animation sản xuất thường mang đậm màu sắc thanh xuân của tuổi trẻ: khi thì là tình yêu, lúc lại là tình thân, tình bạn. Đặc biệt, những tác phẩm mang hơi hướng chữa lành của hãng gần như luôn đem đến cảm giác xúc động đến nghẹn lòng, khiến người xem không thể kìm được nước mắt…
A Silent Voice kể về Nishimiya Shouko - một cô bé chuyển trường mắc chứng khiếm thính và thường xuyên bị bạn học bắt nạt. Trong khi đó, Ishida Shouya vì cảm giác tội lỗi mà tự khép mình với thế giới xung quanh. Nhiều năm sau, cả hai gặp lại nhau ở thời cấp ba, mở ra một câu chuyện về sự cứu rỗi và tự cứu rỗi. Khi con người phải đối diện với lỗi lầm trong quá khứ, rốt cuộc nên làm gì để bù đắp?
Tác phẩm được chuyển thể từ manga cùng tên của Yoshitoki Ōima và do Kyoto Animation dốc toàn lực sản xuất. Thậm chí, vào thời điểm ra mắt, nhiều người còn xem đây là đối thủ nặng ký nhất của Your Name.. Cũng là một bộ anime thiếu nữ lấy đi nước mắt khán giả, Dáng Hình Thanh Âm đã đạt được thành công đáng kể về mặt doanh thu phòng vé.
Kyoto Animation và chất chữa lành rất riêng
Phiên bản anime của Dáng Hình Thanh Âm tiếp tục mang phong cách đặc trưng của Kyoto Animation: nhẹ nhàng, tinh tế nhưng đầy chữa lành. Bộ phim sử dụng những hình ảnh mang tính siêu thực để tái hiện các vấn đề quen thuộc nơi học đường như sự kỳ thị, bạo lực học đường, mặc cảm và quá trình trưởng thành, tất cả đều được phản chiếu qua nhân vật Ishida.
Kết hợp cùng phần nhạc nền trầm buồn và bối cảnh giàu cảm xúc, bộ phim mang lại cảm giác nặng nề nhưng cũng vô cùng chạm đến trái tim, khiến người xem vừa đau lòng vừa muốn bật khóc.
Nhắc đến Kyoto Animation, người ta thường nghĩ ngay đến vẻ đẹp nên thơ và cảm giác chữa lành đặc trưng. Tuy nhiên, mỗi tác phẩm của hãng lại mang đến một kiểu rung động khác nhau. Điểm chung duy nhất có lẽ là chất thanh xuân đầy thiếu nữ luôn hiện diện trong từng khung hình. Từ The Melancholy of Haruhi Suzumiya, K-On!, Tamako Love Story cho đến Air… tất cả đều mang bầu không khí tuổi trẻ rất rõ nét, như thể Kyoto Animation đã tạo nên cả một “thế giới học đường” ngập tràn hơi thở thanh xuân.
Ý nghĩa trưởng thành mà bộ phim muốn truyền tải
Dáng Hình Thanh Âm là một tác phẩm rất đặc biệt. Dù phần cuối phim có phần hơi kịch tính khi nữ chính lựa chọn nhảy lầu để tìm kiếm sự giải thoát, nhưng bộ phim vẫn mang ý nghĩa vô cùng thực tế đối với quá trình trưởng thành của mỗi người trẻ.
Trưởng thành nghĩa là gì?
Có lẽ, đó là khi chúng ta nhận ra rằng bản thân từng làm nhiều điều sai trái vì sự non nớt và thiếu hiểu biết. Rồi sau đó bị chính những lỗi lầm ấy dằn vặt. Nhưng con người không thể mãi trốn chạy - chúng ta phải học cách đối diện, sửa chữa và bù đắp cho những gì mình từng gây ra.
Suy cho cùng, trưởng thành vốn là hành trình con người học cách giao tiếp, thấu hiểu lẫn nhau và cứu rỗi chính bản thân để tìm lại con người đã từng lạc lối.
Không ai là người hoàn hảo
Nishimiya Shouko từ nhỏ đã bị khiếm thính, nhưng cô bé vẫn luôn cố gắng đối diện với cuộc sống và hòa nhập với bạn bè xung quanh. Đáng tiếc, hiện thực lại không hề dịu dàng như vậy. Ishida cùng phần lớn các bạn học khác đều chế giễu cô, thậm chí còn bày ra nhiều trò ác ý. Cuối cùng, Shouko phải chuyển trường, còn Ishida thì lại trở thành đối tượng bị cô lập và bắt nạt trong mắt mọi người.
Điều đó cũng giống với cuộc sống ngoài đời thực của chúng ta.
Xung quanh mỗi người luôn có những người mang khiếm khuyết về thể chất hoặc tinh thần. Có người thích phán xét, bàn tán hay thậm chí xem thường họ. Nhưng rồi cuối cùng, chính những kẻ đi bắt nạt người khác cũng sẽ phải chịu sự chỉ trích từ xã hội.
Trên thế giới này vốn không có ai hoàn hảo cả. Có thể bạn cho rằng người khác có khuyết điểm, nhưng ở góc nhìn của một người giỏi hơn bạn, chính bạn cũng tồn tại những thiếu sót của riêng mình.
Sự cứu rỗi và tự cứu rỗi
Sau khi gặp lại Nishimiya Shouko, cuộc sống của Ishida Shouya dần bắt đầu có màu sắc trở lại. Cậu cố gắng dùng hành động để bù đắp cho những lỗi lầm mình từng gây ra trong quá khứ.
Về phía Shouko, tuy khoảng thời gian ở bên Ishida khiến cô cảm thấy hạnh phúc, nhưng khi những người bạn học cũ năm xưa gặp lại nhau, tất cả đều bắt đầu day dứt vì những gì mình từng làm với cô. Trớ trêu thay, chính Shouko lại cho rằng bản thân là người đã gây phiền phức cho mọi người. Giống như lời Ishida từng nói: “Nếu Shouko không xuất hiện, có lẽ mọi chuyện đã không xảy ra.”
Ishida muốn sửa chữa tất cả, nhưng sâu trong lòng cậu vẫn chưa bao giờ tha thứ cho chính mình, bởi cậu biết bản thân là người đã tổn thương Shouko nhiều nhất năm đó. Trong khi ấy, Shouko có thể tha thứ cho tất cả những người từng làm tổn thương mình, nhưng lại không thể tha thứ cho “khiếm khuyết” của bản thân vì đã khiến mọi người cảm thấy phiền lòng.
Khi một người làm tổn thương người khác, đặc biệt là những tổn thương xuất phát từ sự non nớt và vô thức của tuổi trẻ, thì nỗi đau ấy thật ra không chỉ do một người gánh chịu.
Một bên muốn được tha thứ, còn một bên lại mãi chìm trong cảm giác tội lỗi.
Nếu chỉ có sự tha thứ từ phía Shouko mà không có sự giải thoát trong lòng Ishida, thì vấn đề vẫn sẽ không thể thực sự được hóa giải. Bởi Ishida chưa từng thật sự bước ra khỏi cái bóng của quá khứ.
Đôi khi tha thứ cho bản thân còn cần nhiều dũng khí hơn tha thứ cho người khác
Ishida có đủ dũng khí để thừa nhận lỗi lầm mình từng gây ra, nhưng lại không đủ dũng khí để tha thứ cho chính mình. Cậu cố tìm kiếm sự cứu rỗi nơi Shouko, còn Shouko dù có thể tha thứ cho tất cả mọi người, vẫn luôn sống trong sự tự trách bản thân.
Cả hai nhân vật đều chưa từng thật sự thoát khỏi tuổi thơ đầy tổn thương - một người là kẻ gây ra tổn thương, người còn lại là người bị tổn thương. Hành trình cứu rỗi lẫn tự cứu rỗi của họ cũng chính là điều đưa câu chuyện lên đến cao trào.
Cuộc sống vốn là như vậy.
Rất nhiều khó khăn và đau khổ trong đời thật ra đều là phép thử dành cho sự chịu đựng và lòng can đảm của con người. Chúng ta có thể dễ dàng dùng sự bao dung lớn nhất để tha thứ cho lỗi lầm của người khác, nhưng lại không đủ dũng khí để tha thứ cho chính mình.
Và rồi sự tự trách ấy sẽ dần biến thành một bức tường vô hình vừa lạnh lẽo vừa không thể vượt qua, từng chút một đẩy chúng ta về phía bóng tối, khiến bản thân mắc kẹt đến mức không thể cử động.
Sự hối hận mà Ishida dành cho Shouko từng giống như một bức tường đá nặng nề, đẩy cậu đến bên bờ của sự khép kín và cô độc, khóa chặt mọi con người và mọi mối quan hệ xung quanh. Thế giới của Ishida khi ấy chỉ còn lại chính cậu và cái bóng của quá khứ.
Còn với Shouko, việc bản thân bị khiếm thính và vô tình trở thành gánh nặng đối với người khác cũng dần biến thành một “bức tường đá” khác, ép cô đến mép sân thượng… và cuối cùng lựa chọn gieo mình xuống.
Thật ra, chỉ cần chúng ta có thể bình thản chấp nhận và đối diện với những thiếu sót cũng như lỗi lầm của bản thân, thì từ đó con người cũng sẽ dần sinh ra một nguồn sức mạnh và ý chí mạnh mẽ để vượt qua hết thảy khó khăn.
Trưởng thành vốn là một hành trình của sự cứu rỗi và tự cứu rỗi. Khi phải đối diện với lỗi lầm của mình, điều quan trọng nhất là phải có dũng khí thừa nhận và nhìn thẳng vào sai lầm ấy. Nhưng trước tất cả, con người cần học cách tha thứ cho chính mình.
Mà điều đó lại chưa bao giờ là dễ dàng.
Tha thứ cho bản thân là chuyện không phải ai cũng làm được. Nó đòi hỏi một sự can đảm rất lớn - đôi khi còn lớn hơn cả dũng khí để tha thứ cho người khác.
Lời kết
A Silent Voice thực sự là một tác phẩm rất xuất sắc. Dù nhiều người thường nhắc đến bộ phim cùng chủ đề bạo lực học đường, nhưng thực tế đây vẫn là phong cách quen thuộc trong rất nhiều tác phẩm của Kyoto Animation: xây dựng một bầu không khí vừa đẹp đẽ vừa buồn man mác, mang cảm giác chữa lành nhưng cũng khiến người xem nghẹn lòng.
Và để làm nổi bật sự mong manh, tổn thương trong tuổi trẻ ấy, những mâu thuẫn hay hành vi bắt nạt giữa học sinh với nhau gần như là điều khó tránh khỏi.
Dù vậy, vượt lên trên tất cả, Dáng Hình Thanh Âm vẫn là một bộ phim vô cùng đáng xem - không chỉ bởi câu chuyện cảm động, mà còn vì cách nó khiến người ta học được cách đối diện với lỗi lầm, tha thứ và trưởng thành.
