Honey and Clover – bản tình ca dịu dàng chạm tới tận sâu trong lòng người
“Căn phòng rộng vỏn vẹn sáu chiếu tatami, không có nhà tắm. Đi bộ 10 phút là tới trường đại học. Khu nhà đã 25 năm tuổi, tiền thuê 38.000 yên mỗi tháng. Tường mỏng, cách âm kém, hàng xóm đều là sinh viên. Cửa sổ hướng về phía đông, nơi ánh mặt trời buổi sớm chiếu thẳng vào.”
Chỉ vài dòng mở đầu như vậy thôi, Honey and Clover đã mang đến cảm giác rất riêng: cũ kỹ, giản dị nhưng đầy hơi thở thanh xuân.
Honey and Clover là anime chuyển thể từ manga cùng tên, gồm hai mùa với tổng cộng 36 tập. Mùa đầu lên sóng năm 2005, mùa hai phát hành ngay năm sau đó. Phần đầu do đạo diễn Kasai Kenichi thực hiện, mùa hai được cầm trịch bởi Nagai Tatsuyuki, còn studio sản xuất là J.C.Staff.
Nhìn lại thời kỳ ấy, nhiều khán giả vẫn không khỏi cảm thán rằng thời gian thực sự có thể thay đổi mọi thứ.
Đứng sau câu chuyện này là nữ họa sĩ manga Chica Umino - người nổi tiếng với nét vẽ mềm mại và cách kể chuyện đầy dịu dàng. Chính cô đã tạo nên một thế giới vừa ấm áp vừa khiến người ta day dứt nhớ mãi sau khi khép lại.
Honey and Clover bắt đầu được đăng từ đầu những năm 2000. Trong quá trình phát hành, tác phẩm từng nhiều lần đối mặt nguy cơ ngừng xuất bản do thay đổi tạp chí. Thế nhưng nhờ sự ủng hộ bền bỉ từ độc giả, bộ truyện cuối cùng vẫn đi đến hồi kết trọn vẹn và được chuyển thể thành anime.
Ít ai ngờ rằng một tác phẩm từng chật vật như vậy lại trở thành “đỉnh cao thanh xuân học đường” trong mắt rất nhiều khán giả Nhật suốt hơn một thập kỷ qua.
Dù sau này anime tình cảm học đường liên tục xuất hiện với những cái tên nổi tiếng như Clannad, White Album 2 hay Toradora!, Honey and Clover vẫn giữ được vị trí rất riêng bằng thứ cảm xúc không dễ thay thế.
Bộ phim không cố tạo drama quá lớn, cũng chẳng tô vẽ thanh xuân thành điều gì hoàn hảo. Nó chỉ nhẹ nhàng kể về những con người đang loay hoay trưởng thành, yêu đơn phương, thất vọng, kiếm tìm tương lai rồi lặng lẽ bước tiếp.
Có lẽ vì vậy mà rất nhiều người từng thấy chính mình đâu đó trong câu chuyện này.
Ngay cả với những khán giả không sống cùng thời điểm anime phát sóng, Honey and Clover vẫn có sức chạm rất kỳ lạ. Có người xem xong không bật khóc, cũng chẳng quá xúc động ra mặt, nhưng lại nhận ra trong lòng mình vừa sáng lên một điều gì đó - như thể giữa quãng đời chênh vênh, bộ phim đã trở thành một ngôi sao nhỏ dẫn đường để họ tiếp tục tin vào tình yêu, hiện tại và cả chính bản thân mình.
Điểm hấp dẫn nhất của Honey and Clover nằm ở dàn nhân vật quá đỗi chân thực.
Takemoto giống hệt một cậu bạn đại học mà ai cũng từng gặp đâu đó. Mayama lại mang dáng dấp của kiểu đàn anh trưởng thành, đáng tin cậy sau khi ra trường. Không ai trong phim là người xấu. Mỗi nhân vật đều có sự dịu dàng rất riêng, có những góc yếu đuối, vụng về và cả những điều khó nói thành lời.
Chính vì con người trong phim quá thật nên tình yêu của họ cũng trở nên gần gũi hơn bao giờ hết.
Trong số các nhân vật, Takemoto có lẽ là người dễ khiến khán giả đồng cảm nhất. Cậu quá bình thường, quá hiền lành, sống mà chưa thật sự biết bản thân muốn gì. Có người mình thích nhưng không dám tỏ tình, biết rõ tình cảm của Morita dành cho Hagu nhưng vẫn chọn làm bạn như trước.
Thế nhưng bên trong vẻ bình thường ấy lại là một sự can đảm rất đẹp. Takemoto từng một mình đạp xe rong ruổi, từng lấy hết dũng khí để thổ lộ dưới bầu trời pháo hoa rực sáng.
Hagu là một thiên tài hội họa, gần như cố chấp đến cực đoan với tranh vẽ. Cô hiểu tình cảm của Takemoto và Morita nhưng chưa bao giờ nói thẳng ra. Ngoài hội họa, Hagu cũng chỉ là một cô gái nhỏ bình thường: thích làm “món ăn thảm họa”, thích đi chơi, thích ngắm pháo hoa và cũng có đủ vui buồn như bất kỳ ai khác.
Còn Morita là kiểu thiên tài kỳ quặc đến mức khó hiểu. Anh hành động chẳng theo logic thông thường, nhưng lại là người nhìn thấu cảm xúc của mọi người xung quanh. Khi Yamada đau lòng, Morita luôn là bờ vai đáng tin nhất. Anh cũng là người mang lại tiếng cười cho cả nhóm.
Morita là một nhân vật rất phức tạp. Dù là thiên tài, anh lại hiểu chuyện đời hơn nhiều người khác. Dù có thể sống vô tư, anh vẫn chọn gánh trên vai những áp lực nặng nề. Anh yêu Hagu, nhưng cuối cùng lại chọn rời xa để bảo vệ cô.
Bởi đôi khi yêu một người không nhất thiết phải ở cạnh người đó.
Mayama thì ngược lại - anh không quá nổi bật nhưng lại là người trưởng thành và đáng tin nhất phim. Có một đoạn anh từng nhìn lên bầu trời đêm rồi nói rằng mình muốn trở thành kiểu người có thể nói với người phụ nữ mình yêu: “Em nghỉ ngơi một chút đi, đừng làm việc nữa.”
Đó cũng là một trong những câu thoại đẹp nhất của cả bộ anime.
Mayama chăm chỉ, thực tế và luôn cố gắng xây dựng một cuộc sống ổn định để bảo vệ người mình yêu. Có lẽ không chỉ Takemoto, mà rất nhiều khán giả sau khi xem phim cũng từng mong một ngày nào đó mình có thể trở thành người như anh.
Yamada Ayumi lại là “nữ thần” của cả bộ phim. Xinh đẹp, nổi bật và luôn được mọi người chú ý, nhưng cô lại dành tình cảm cho Mayama - người không yêu mình.
Dù biết trước kết quả, Yamada vẫn không ngần ngại bày tỏ lòng mình.
Cô từng muốn từ bỏ, nhưng chưa bao giờ thực sự buông bỏ tình cảm ấy.
Yamada có phần ngốc nghếch, nhưng chính sự chân thành đó lại khiến cô trở nên đáng yêu vô cùng. Bởi đôi khi, thích một người đâu phải cứ cố quên là quên được.
Phía sau vẻ ngoài xinh đẹp ấy, Yamada còn là một cô gái đảm đang, chăm chỉ với công việc, tinh tế trong cách quan sát cảm xúc người khác… chỉ tiếc là khả năng nấu ăn lại khá “kinh hoàng”.
Điều khiến Honey and Clover chạm tới trái tim người xem sâu đến vậy nằm ở chỗ: các nhân vật trong phim đều quá đỗi dịu dàng.
Họ tốt bụng, chân thành nhưng không ai là kiểu nhân vật “một màu”. Ai cũng có cảm xúc riêng, có những điều không nói thành lời, có những rung động mà chính họ cũng không biết phải đối diện thế nào. Không ai là không hiểu thế nào là yêu hay không được yêu.
Vì vậy, tình yêu trong Honey and Clover mới chân thật đến mức khiến người ta nghẹn lòng.
Mọi người đều hiểu tình cảm của nhau, nhưng thay vì bùng nổ dữ dội, mọi cảm xúc lại thay đổi rất chậm rãi, âm thầm như chính tuổi trẻ ngoài đời thật. Và cũng vì quá yêu quý những con người ấy, khán giả chỉ mong họ cuối cùng sẽ tìm được hạnh phúc cho riêng mình.
Có người xem Honey and Clover để tìm thấy tình yêu. Có người nhìn thấy cuộc đời, tình thân hay tình bạn. Còn với nhiều khán giả, bộ phim giống như một chiếc gương phản chiếu chính bản thân họ.
Về mặt nội dung, Honey and Clover gần như không có những cú twist kịch tính. Bộ phim chủ yếu xoay quanh cuộc sống thường ngày của năm sinh viên cùng thầy Hanamoto trong quãng đời đại học: chuyện học hành, tình yêu, những bữa cơm tụ tập và cả nỗi hoang mang trước tương lai.
Câu chuyện bắt đầu bằng tình yêu, và cuối cùng cũng khép lại bởi tình yêu.
Dù anime kết thúc theo hướng mở, phần lớn khán giả đều hiểu ai rồi sẽ ở bên ai. Sau này, tác giả Chica Umino cũng từng chia sẻ trong một cuộc phỏng vấn rằng Takemoto cuối cùng sẽ đến với Hagu, Morita chọn rời đi một mình, còn Mayama và Rika hay Nomiya với Yamada rồi cũng sẽ có cái kết viên mãn.
Thế giới trong Honey and Clover gần như toàn người tốt. Nếu nhìn theo logic đời thực, điều đó có thể hơi lý tưởng hóa. Nhưng những gì các nhân vật trải qua, cùng sự thay đổi trong nội tâm họ, lại chân thực đến đau lòng.
Ngay cả những cảnh đơn giản như cả nhóm ngồi ăn tối cùng nhau cũng có thể khiến người xem suy nghĩ rất lâu sau đó. Những câu đùa nghe qua tưởng nhẹ nhàng, nhưng phía sau lại là cảm giác cô đơn, trưởng thành và bất an của tuổi trẻ.
Đặc biệt, anime có rất nhiều đoạn độc thoại nội tâm. Hầu như câu nào cũng chất chứa nỗi buồn rất riêng. Kết hợp với phần nhạc nền da diết, người xem gần như đều nhìn thấy một phần quá khứ của mình trong đó.
Và điều khiến người ta buồn nhất là: có những chuyện cuối cùng vẫn phải tự mình đối diện.
Honey and Clover cũng sở hữu rất nhiều phân cảnh kinh điển khiến khán giả nhớ mãi.
Đó là đêm Mayama cõng Yamada dưới ánh trăng, lặng lẽ nghe cô thổ lộ lòng mình.
Là khoảnh khắc Morita quàng khăn cho Hagu rồi trao cô một nụ hôn đầy dịu dàng.
Là màn tỏ tình của Takemoto dưới bầu trời pháo hoa cuối phim.
Hay cảnh Takemoto ngồi trên tàu điện, nhìn thấy ổ bánh mì kẹp “mật ong và cỏ ba lá” như một lát cắt cuối cùng của thanh xuân.
Đến giờ nghĩ lại, từng hình ảnh ấy vẫn đủ sức khiến người ta lặng đi vài giây.
Bởi thích một ai đó vốn đâu cần điều gì quá lớn lao. Đôi khi chỉ cần đủ can đảm để nói ra và làm theo cảm xúc của mình là đã rất đáng quý rồi.
So với những người bạn xung quanh, Takemoto có xuất thân bình thường nhất. Cậu sống nhờ tiền gia đình gửi lên cùng công việc làm thêm để trang trải cuộc sống ở Tokyo. Nhà ở xa nên mỗi năm chỉ có thể về vào kỳ nghỉ.
Cha ruột Takemoto đã mất từ lâu, người hiện tại là cha dượng. Mỗi lần trở về nhà, cậu luôn mang cảm giác lúng túng và xa cách, ngay cả khi đối diện với cha dượng cũng không biết phải cư xử thế nào.
Tập 4 của anime có một đoạn rất đáng nhớ: Takemoto về quê, cùng cha dượng chơi bóng chày rồi trở về nhà gặp mẹ đang nằm nghỉ trên giường bệnh.
Phân cảnh ấy không hề cố gắng lấy nước mắt, nhưng lại khiến người xem xúc động theo cách rất đời thường. Người cha dượng có vẻ ngoài xuề xòa nhưng ấm áp, người mẹ luôn âm thầm lo lắng cho con trai… tất cả đều khiến khán giả nhớ tới chính gia đình mình.
Bởi có những thứ trên đời, đặc biệt là tình thân, mãi mãi không gì thay thế được.
Tuy nhiên, Honey and Clover không chỉ nói về tình yêu.
Tình bạn và tình thầy trò trong phim cũng được xây dựng vô cùng đẹp đẽ. Mối quan hệ giữa năm nhân vật chính là kiểu tình bạn mà nhiều người từng ao ước có được thời sinh viên. Trong khi đó, mối liên kết giữa Morita và giáo sư hướng dẫn - một sinh viên “học mãi chưa chịu tốt nghiệp” suốt tám năm - lại vừa hài hước vừa khiến người xem thêm trân trọng những người thầy từng đi qua đời mình.
Có người từng hỏi: “Honey and Clover hơi chậm và khá đời thường, vậy nó có thật sự là kiệt tác không?”
Câu trả lời có lẽ vẫn là: có.
Bởi suốt nhiều năm qua, hiếm có anime nào khắc họa sự mơ hồ, chật vật và những cảm xúc phức tạp của tuổi trẻ chân thật đến thế.
Có lẽ câu nói phù hợp nhất dành cho bộ phim này là:
“Bắt đầu từ thanh xuân, nhưng cuối cùng lại kể về cả cuộc đời.”
Người mình thích không thích mình - đó vốn là chuyện buồn nhất của tuổi trẻ.
Yamada hiểu điều đó hơn ai hết. Cô biết Mayama không yêu mình, biết rất rõ, nhưng vẫn không thể ngừng thích anh.
Đoạn độc thoại của Yamada dưới ánh trăng khi được Mayama cõng về trong tập 6 đến giờ vẫn được xem là một trong những màn thể hiện tình đơn phương đẹp và đau lòng nhất anime Nhật.
Và ngoài đời thực, có biết bao người cũng từng như vậy.
Người Trung Quốc có câu: “Mong người có tình rồi sẽ thành đôi.”
Nhưng Morita và Hagu lại không thể.
Dù họ yêu nhau, cả hai giống như những đóa hồng mang đầy gai nhọn. Nếu cố ở cạnh nhau, cuối cùng chỉ khiến đối phương thêm tổn thương.
Vì thế, Hagu dành tình yêu cho Morita, nhưng người cô chọn đồng hành cả đời lại là Takemoto.
Bởi chỉ Takemoto mới đủ bao dung và ấm áp để khiến Hagu cảm thấy yên tâm, để cô có thể gác lại những lo âu và tiếp tục sống với hội họa theo cách mình muốn.
Nói cho cùng, Takemoto mới chính là hình ảnh gần gũi nhất với phần lớn người xem.
Cậu học hành vất vả để thi đỗ đại học, nhưng khi bước vào đời sinh viên lại bắt đầu hoang mang, mất phương hướng. Cậu muốn thay đổi bản thân nhưng không biết phải bắt đầu từ đâu.
Điều đó chẳng phải rất giống đa số chúng ta hay sao?
Không phải ai cũng là người xuất sắc nhất. Không phải ai cũng trở thành “người chiến thắng” trong cuộc đời.
Phần lớn đều chỉ như Takemoto: sống từng ngày trong mơ hồ, từng cố làm điều gì đó thật điên rồ để thay đổi cuộc sống, nhưng cuối cùng vẫn quay về với thực tế, bắt đầu tìm việc, kiếm sống và học cách trưởng thành.
Đó cũng chính là điều khiến Honey and Clover trở thành một bộ anime đặc biệt đến vậy.
Nó không kể về những con người hoàn hảo.
Nó chỉ kể về chúng ta của những năm tháng tuổi trẻ.
Nhưng chỉ như vậy thôi đã đủ để gọi là trưởng thành chưa?
Có lẽ là chưa.
Dù không thể trở thành kiểu người xuất sắc nhất lớp hay chủ tịch hội học sinh, vẫn sẽ luôn có những người âm thầm cố gắng mỗi ngày. Dù biết nỗ lực trước mắt chưa chắc mang lại kết quả, dù đôi lúc còn chẳng rõ bản thân đang cố gắng vì điều gì, họ vẫn tiếp tục bước đi.
Takemoto cũng như vậy.
Cậu từng cười và nói chuyến đạp xe xuyên Nhật của mình chẳng giúp tìm ra câu trả lời nào cả. Nhưng thật ra, những điều cậu nhận được trên hành trình ấy lại nhiều hơn bản thân tưởng tượng rất nhiều.
Có lẽ thông qua Takemoto, tác giả Chica Umino muốn gửi gắm một điều rất đơn giản:
Khi còn trẻ, hãy cứ sống hết mình một lần.
Tương lai của mỗi người rồi sẽ ra sao?
Có thể sẽ giống Mayama, sống ổn định và chăm chỉ với công việc thường ngày.
Có thể sẽ giống Morita, tiếp tục sáng tạo và theo đuổi thế giới đầy ngẫu hứng của riêng mình.
Hoặc cũng có thể như Takemoto, lặng lẽ làm những công việc tuy bình dị nhưng mang ý nghĩa lớn lao với cuộc sống.
Không ai biết trước được.
Nhưng dù tuổi trẻ của chúng ta từng cố gắng hay buông xuôi, từng nổi loạn hay sống an toàn theo khuôn mẫu, Honey and Clover vẫn là bộ phim rất đáng xem ít nhất một lần.
Bởi trong câu chuyện ấy, người ta có thể nhìn thấy thanh xuân dưới góc nhìn dịu dàng của Chica Umino, nhìn thấy chính mình của những năm tháng cũ, rồi từ đó chậm rãi tìm ra câu trả lời cho cuộc đời riêng mình.
“Căn phòng rộng sáu chiếu tatami, không có nhà tắm. Đi bộ mười phút là tới trường đại học. Khu nhà đã 25 năm tuổi, tiền thuê 38.000 yên một tháng. Tường mỏng, cách âm kém, hàng xóm đều là sinh viên. Cửa sổ hướng về phía mặt trời mọc rực sáng.”
Có lẽ chỉ cần nghe lại những dòng ấy thôi, nhiều người đã đủ thấy cả một thời thanh xuân ùa về.
Bài viết này cũng giống như một lời tri ân gửi tới Honey and Clover trước khi mùa hai của March Comes In like a Lion lên sóng - một tác phẩm khác cũng do Chica Umino sáng tác.
Nhiều năm đã trôi qua, nhưng Honey and Clover vẫn luôn là một trong những anime thanh xuân trưởng thành đặc biệt nhất.
Không quá ồn ào, không cố tạo bi kịch, nhưng lại đủ sức khiến người xem lặng người sau khi kết thúc.
Và có lẽ, điều đẹp nhất của bộ phim này nằm ở chỗ:
Nó khiến chúng ta hiểu rằng tuổi trẻ không cần phải hoàn hảo mới trở nên đáng nhớ.
